بررسی مسئولیت کیفری و مدنی پلتفرم ها در انتشار خشونت دیجیتال

گسترش پلتفرم‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی در دهه اخیر، موجب ظهور اشکال جدیدی از خشونت شده است که تحت عنوان «خشونت دیجیتال» شناخته می‌شود. این نوع خشونت شامل نشر محتوای تهدیدآمیز، تحریک به خشونت، حملات سایبری، آزار آنلاین، انتشار داده‌های خصوصی و بازنشر خشونت فیزیکی است. با توجه به نقش فزاینده پلتفرم‌ها در تولید، انتشار و مدیریت چنین محتواهایی، مسئله مسئولیت کیفری و مدنی آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده است. پلتفرم‌ها به‌عنوان ارائه‌دهندگان فضای دیجیتال، می‌توانند از طریق الگوریتم‌های توصیه‌گر، بی‌توجهی به گزارش‌های کاربران، ضعف در پالایش محتوا یا عدم شفافیت در فرایندهای نظارتی، موجب تشدید یا تسهیل انتشار خشونت شوند. با این حال، نظام‌های حقوقی هنوز در تعیین مسئولیت پلتفرم‌ها دچار چالش‌اند؛ از جمله تفکیک میان نقش «ناشر» و «واسطه»، میزان قابلیت پیش‌بینی رفتار کاربران، حدود تکلیف مراقبت و تعهدات پیشگیرانه. در حوزه مسئولیت کیفری، موضوعاتی مانند عنصر روانی، قابلیت انتساب رفتار مجرمانه به اشخاص حقوقی، و حدود جرم‌انگاری اهمیتی اساسی دارند. از سوی دیگر، در حوزه مسئولیت مدنی، مباحثی چون رابطه سببیت، تقصیر، خسارت معنوی و تکالیف احتیاط مطرح می‌شوند. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که با توجه به ماهیت فناورانه پلتفرم‌ها، مدل‌های سنتی مسئولیت پاسخ‌گوی چالش‌های جدید نیستند و نیاز به طراحی الگوهای چندلایه شامل مسئولیت مشترک، تکالیف مراقبتی افزایش‌یافته، استانداردهای شفافیت الگوریتمی و الزامات پالایش فعالانه محتوا احساس می‌شود. نتیجه‌گیری مقاله تأکید می‌کند که نظام حقوقی باید میان آزادی بیان، امنیت دیجیتال و مسئولیت پلتفرم‌ها توازن برقرار کند تا زمینه حمایت از کاربران و کاهش خشونت دیجیتال فراهم شود.