نویسندگان
چکیده
صنعت گاز طبیعی مایعشده « LNG » بهعنوان یکی از راهبردیترین بخشهای زنجیره ارزش گاز طبیعی، طی دهههای اخیر نقش فزایندهای در امنیت انرژی، تنوعبخشی به سبد سوخت کشورها و کاهش انتشار گازهای گلخانهای ایفا کرده است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی و مبتنی بر بررسی اسناد قانونی، قراردادهای نفتی و تحولات بینالمللی، به شناسایی و تحلیل نظاممند موانع حقوقی، قراردادی و نهادی مؤثر بر عدم شکلگیری و توسعه صنعت LNG در ایران پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که این موانع را میتوان در دو سطح بینالمللی و داخلی طبقهبندی کرد. در سطح بینالمللی، تحریمهای اولیه و ثانویه ایالات متحده آمریکا ـ بهویژه مبتنی بر قوانینی نظیرقانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی و رژیمهای تحریمی کنگره ـ موجب محدودیت در انتقال فناوریهای پیشرفته مایعسازی، تجهیزات کلیدی نظیر کمپرسورهای توانبالا، تأمین مالی پروژهها، دسترسی به نظام بانکی بینالمللی و انعقاد قراردادهای بلندمدت فروش شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که ناکامی صنعت LNG در ایران صرفاً پیامد تحریمها نیست، بلکه حاصل برهمکنش پیچیده میان رژیم تحریم، محدودیتهای قراردادی، ضعف تنظیمگری پاییندست، چالشهای تأمین مالی و ناهماهنگی نهادی است. بر این اساس، توسعه این صنعت نیازمند بازطراحی همزمان چارچوبهای حقوقی، اصلاح ساختارهای قراردادی، ایجاد سازوکارهای مدیریت ریسک تحریم و تقویت دیپلماسی انرژی برای دسترسی هدفمند به فناوری و سرمایه است.
کلیدواژهها
